Leartibai Fundazioak mende laurdena bete du aurten, eskualdeko motor ekonomiko gisa finkatuta. Izan ere, 25 urteotan, haren jardunak inguruko paisaia nabarmen aldatu du: besteak beste, industria-ziurgabetasuna atzean utzi eta langabezia-tasa % 7tik behera kokatzea lortu du, Lea-Artibai erabateko enplegu betetik gertu jarriz. Gaur egun erakunde sendo eta bateratua dena, berez, denboran zehar egokitzen jakin duen bilakaera baten emaitza da; hain zuzen ere, 2001ean Azaro Fundazioa sortu zenetik 2022an Lea Artibai Garapen Agentziarekin egindako bateratze estrategikora arteko ibilbidea, eragile publiko eta pribatu guztiek norabide berean lan egitea erabaki zutenean.
Prozesu honen erdigunean Ainhoa Arrizubieta dago, fundazioko zuzendari nagusia, 2004an Azaron hasi zenetik bilakaera hori barrutik bizi izan duena. Orduan, auzokideei euren lehen negozio-ideiei forma ematen laguntzea zen eguneroko martxa. "Ekintzaileekin hasi nintzen lanean, euren ideiak zehazten eta enpresa sortzeko prozesu osoan bidelagun izaten", gogoratu du Arrizubietak. Urte batzuk geroago, Industria Eraldaketa Departamenduko ardura hartu zuen, harik eta 2015ean Ainara Basurkoren, egun Ekonomia Sustatzeko diputatua denaren, lekukoa jaso eta zuzendaritza bere gain hartu zuen arte.
Fundazioaren historia tokiko garapena ulertzeko modua aldatu duten mugarriek markatzen dute; horien artean, 'Esperanza 2013' proiektua izan zen lehen jauzi kualitatiboa, orduan erabaki baitzen enpresa berriak sortzea bezain ezinbestekoa zela lantegietan barneratzea euren lehiakortasuna hobetzeko. Bide horretan, behin betiko urratsa duela lau urte iritsi zen, 2022an Lea-Artibaiko eragileak sakabanatuta egon ezin zirela erabaki zenean. Izan ere, orduko bi erakunde nagusiek esparru desberdinak jorratzen zituzten: Azaro Fundazioa ekintzailetza teknologiko aurreratuan eta industrian zentratzen zen bitartean, Lea Artibai Garapen Agentziak merkataritza, turismoa eta autoenplegua landu ohi zituen. “Gurea bezalako eskualde txiki batek, 26.000 biztanle ingururekin, erakunde bakar baten beharra zuen eragile publiko zein pribatuek estrategia beraren pean lan egin zezaten”, azaldu du Arrizubietak. Azkenean, bateratze horri esker, 12 udalerrietako alkateak, kooperatibak eta ezagutza- eta ikerkuntza-zentroak gobernantza mahai berean bildu ziren.
Balio erantsia sortzen
Aliantza publiko-pribatu horri esker, fundazioak ezinbesteko zubi-lana egiten du gaur egun Bizkaiko Foru Aldunditik, Eusko Jaurlaritzatik nahiz Europar Batasunetik datozen laguntzen eta bertako enpresen benetako beharren artean. “Gu bitartekariak gara, eta enpresa-sarea oso ondo ezagutzen dugu”, azaldu du zuzendariak, bere lantaldeak lantegiak “kalean bertan” bisitatzen dituela nabarmenduz, etorkizuneko erronkak atzemateko eta dirulaguntza edo zerbitzu teknologiko egokienerantz bideratu ahal izateko.
Fundazioaren ustetan langabezia-tasa baxua datu “oso positiboa” bada ere, haren begirada lanpostu horien kalitatean dago jarrita orain, batez ere enpleguaren % 30 baino gehiago industriari lotuta dagoen lurralde batean. Helburua ez da soilik jendeak lana izatea, beraien garapen profesionala eskualdean egitea baizik, bertan bizitzeko eta hazteko aukera izan dezaten. "Gure misioa lanpostu lehiakorrak sortzea eta berrikuntza bultzatzea da, balio erantsi handiagoa sortzeko", azpimarratu du zuzendariak.
Sortu zenetik hona, fundazioak 650 enpresa inguru sortzen lagundu du, 800 lanpostu sortuz eta 200 laneratze-ibilbide bultzatuz. Batez beste, 30 enpresa berri sortzen dira urtero fundazioaren babespean; eta gehienak zerbitzuen sektorekoak badira ere, erronka nagusia Leartiker bezalako zentroetako ezagutzatik abiatuta oinarri teknologikoko negozioak sustatzea da.
2030erako bide-orria
Etorkizunari begira, Leartibai Fundazioak eragile guztien artean definitutako 2030erako Eskualdeko Garapen Ekonomikorako Plana du jada mahai gainean; eskualdearen garapena gidatuko duten bost proiektu traktore jasotzen dituen bide-orria, alegia. Horietako bat ekintzailetza aurreratuarekin eta ikerketatik eratorritako jarduera berrien sorrerarekin dago lotuta, bereziki Leartiker teknologia-zentroarekin lankidetzan, materialen modelizazio digitalaren bidez negozio-aukera berriak sortzeko.
Beste ardatz nagusietako bat 'ekonomia urdina' deritzona da, itsasoari lotutako aukera berriak esploratzeko helburuarekin, arrantza sektoreak pisu handia duen lurralde batean. Ildo beretik, talentua erakartzeko eta mantentzeko ere lan egiten da, 'Talentatu' programa adibide bat izanik; ekimen honek 6 urtetik hasi eta Lanbide Heziketaraino iristen diren ikasleak eskualdeko enpresetara hurbiltzen ditu.
Horrez gain, laugarren proiektua turismo eredu jasangarri eta birsortzaile bat bultzatzean datza, eta bosgarrenak, berriz, lehiakortasunerako funtsezkotzat jotzen diren azpiegiturak hobetzea du xede, errepide-sarbideetatik hasi eta industrialdeak egokitzeraino. “Guzti hau denon artean definitu dugu, alkateekin, enpresekin eta eskualdeko eragileekin batera, lan-mahai askoren eta gobernantza partekatu baten bidez egiten baitugu lan”, azpimarratu du Arrizubietak.
Lankidetza
Zuzendariarentzat, erakundearen ibilbide luzean parte hartu izana kudeaketa-balantze huts batetik haratago doa; izan ere, bere jardunbideari lotutako zerbait pertsonala ere bada. "Gozada bat da goizean jaiki eta auzokidearentzat edo etxe azpiko enpresarentzat lan egitera zoazela jakitea", aitortu du Arrizubietak.
Sentimendu hori da, hain zuzen, fundazioaren urteurreneko agendaren haria. Egitaraua martxoaren 12an hogeita hamar industria-enpresa baino gehiagorekin egindako jardunaldi batekin hasi zen, eta ekainaren 15ean Lea-Artibai Ikastetxearekin batera egingo duen ospakizun instituzional batekin jarraituko du, azken honek kooperatiba gisa 50 urte betetzen dituela kontuan hartuta. Udazkenean, berriz, Leartibai Sarien txanda izango da, eskualdean ekitearen aldeko apustua egiten duten pertsonen talentua aitortzeko.
Mende laurden honek erakutsi du Lea-Artibai bezalako eskualde batean garapen ekonomikoa sustatzeko lankidetza ez dela aukera bat, aurrera egiteko baldintza baizik. Horregatik, 2030erako plana ez da dokumentu tekniko huts bat, auzokide eta enpresen artean ehundutako etorkizuneko apustua baizik. Leartibai Fundazioak, beraz, begirada etorkizuneko erronketan duela ekingo dio etapa berriari.
