Daniel Chavez irakasleak ERC Advanced Grant diru-laguntza lortu du; Europako Ikerketa Kontseiluak emandako laguntza prestigiotsu eta lehiakorrenetako bat. Dirulaguntza horiek ibilbide zientifiko sendotuak eta nazioarteko lidergoa duten ikertzaileentzat dira, eta eragin handiko ikerketa-proiektu aitzindariak finantzatzen dituzte, bost urtez.
Chavez Ikerbasqueko irakasleak Euskal Herriko Unibertsitatean garatuko du anbizio handiko programa hori. Finantzaketa 2,5 milioi eurokoa da 2026-2031 aldirako, eta ikertzailearentzat zein euskal unibertsitate publikoarentzat mugarri bat da. Izan ere, horrek nazioarteko posizionamendua indartzen du gizarte-zientzietan eta trantsizio energetikoan.
Daniel Chavezek proiektua EHUn garatzeko hartutako erabakiak garrantzi estrategikoa du. Bi hamarkada baino gehiago igaro ditu nazioarteko sareetan ikerketa-programak koordinatzen eta orain, Euskal Unibertsitatearen aldeko apustuak talentua erakartzeko gaitasuna sendotzen du, proiekzio globala indartzen du eta egungo energia-eztabaida erabakigarrienetako baten erdian kokatzen du. Chavez buru duen taldea, doktoratu ondoko bi ikertzailek eta hiru doktoregaik osatuko dute, eta Oxfordeko Unibertsitatearen, Hegoafrikako Lurmutur Hiriko Unibertsitatearen, Gizarte Zientzien Latinoamerikako Kontseiluaren (CLACSO), Kazakhstango Nazarbayev Unibertsitatearen eta Euskal Herriko Unibertsitateko Ekopol ikerketa-taldearen laguntza izango du.
"Hegoalde Globaleko trantsizio energetikoari buruzko eztabaidan, Iparraldeko ahotsak, nazioarteko agentziak, aholkularitza-enpresak eta think tank-ak dira nagusi, eta tokiko errealitateetatik urrun samar dauden politika-gomendioak ematen dituzte. Petrolioaren politika fenomeno sozial eta historiko gisa ulertzea interesatzen zait, bere kontraesan guztiekin, baita alternatiba desiragarri, bideragarri eta gauzagarriak irudikatzen laguntzea ere ", azaldu du Daniel Chavezek.
Chavez antropologo eta ekonomialari uruguaitarra, Uruguaiko antropologo eta ekonomialaria, Chavez Ikerbasque-eko irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitatea-n, Transnational Institute-ko kide akademiko elkartua, eta hemendik aurrera European Research Council-ek finantzatutako S-OIL proiektuaren ikertzaile nagusia; proiektu hori Hego Globaleko petrolioaren mendeko herrialdeen etorkizunean dago zentratuta.
Petrolioak Hego Globalean izango duen etorkizunari buruzko funtsezko proiektua
Estatuko petrolio-enpresek ekonomia deskarbonizaturako trantsizioan duten zeregina aztertuko du S-OIL proiektuak. Konpainia horiek munduko petrolioaren eta gasaren erdia baino gehiago ekoizten dute, erreserba global gehienak kontrolatzen dituzte eta Estatuen finantzaketan paper zentrala betetzen dute Hego Globaleko herrialde askotan.
Era berean, Chavezek nabarmendu du enpresa horien erabakiak ez direla soilik enpresa-erabakiak, baizik eta botere-harreman konplexuak islatzen dituztela Estatuaren, kapital transnazionalaren, sindikatuen, ingurumen-mugimenduen eta erauzketa-eremuetan kokatutako komunitateen artean: "Trantsizio energetikoa ez dute soilik nazioarteko merkatuek edo akordio klimatikoek definituko, enpresa publiko horiek egiten dutenak edo egiten ez dutenak ere modu erabakigarrian eragiten du".
Hala ere, nahiz eta pisu handia izan ekonomian, ingurumenean eta geopolitikan, oraindik ere gutxi aztertu diren eragileak dira horiek. S-OILek egiturazko tentsioa aztertuko du: funtsezko diru-sarrera publikoak sortzen jarraitzea, paradigma fosilaren gainean eraikitako negozio-ereduak eraldatzen dituzten bitartean.
Ikerketak analisi kuantitatiboa eta kualitatiboa konbinatuko ditu Afrikako, Asiako eta Latinoamerikako hamabost herrialdetan. Emaitza nagusien artean, estatuko petrolio-enpresei buruzko datu-base global bat sortzea eta deskarbonizazio-egoerak aurreikusteko simulazio-eredu bat garatzea daude.
Aurkezpen mintegia Bilbon
Proiektua publikoki aurkeztuko da martxoaren 5ean, 10:00etan, Bilboko Bizkaia Aretoa-ko Baroja Auditorioan, “Hego Globala eta petrolioaren aroaren amaiera” nazioarteko mintegiaren bidez. Ekitaldia Euskal Herriko Unibertsitatea-ko Ikerketa arloko errektoreorde Jon Umerez Urrezola-k inauguratuko du, eta zortzi herrialdetako adituak bilduko ditu energiari, garapenari eta trantsizio justuari buruzko goi-mailako eztabaidan.
Topaketak arlo akademiko, instituzional eta sindikaleko erreferentziazko ahotsak elkartuko ditu, zortzi herrialdetatik etorriak, estatuaren petrolio-enpresek trantsizio energetikoan duten zereginari buruzko elkarrizketan. Ondorengek parte hartuko dute: Amir Lebdioui, University of Oxford-ekoa; Tatiana Roa, Ecopetrol-eko zuzendaritza-kontseiluko kidea; Sergio Gabrielli, Petrobras-eko presidente ohia; Divine Fuh, University of Cape Town-ekoa; Mark Swilling, Stellenbosch University-ekoa; Mabel Thwaites Rey, Universidad de Buenos Aires-ekoa; Sean Sweeney, Trade Unions for Energy Democracy-ekoa; Yacob Mulugetta, University College London-ekoa; eta Serik Orazgaliyev, Nazarbayev University-ekoa.
Mintegia, publikoarentzat zabalik eta doakoa, Jon Umerez Urrezola-k inauguratuko du. Ekitaldi honek datozen bost urteetan zehar Bogotan, Lurmutur Hirian eta Jakartan egingo diren lantegi eta mintegi akademikoak barne hartuko dituen nazioarteko ikerketa- eta zabalkunde-estrategia baten hasiera markatzen du.