Esti Curiel: "Gizartea aurrera eramaten zuten emakumeei balioa ematea garrantzitsua da"

Itsasoaren orroa entzuten dugu askotan, baina gutxitan erreparatu diogu lehorrean geratzen zen isiltasun horri: herriari, familiari eta bizitzari eutsi zioten emakumeen isiltasunari. Testuinguru horretatik jaio da Lolak Kolektiboa, Esti Curiel, Amaia Ruiz de Galarreta eta Irene Hernando aktoreek aurten sortutako ekimena, eta euren lehen fruitua, Zanbuila antzezlana, ostiral honetan iritsiko da Getxoko Muxikebarrira arratsaldeko 20.00etan.

Proiektuaren hazia Esti Curielek berak landatu zuen, Zumaiako emakumeen testigantzak jasotzen hasi zenetik. Senarrak itsasoan zeudela, euren kabuz herria eta etxea kudeatzen zuten emakumeen indarrak liluratu zituen sortzailea da Esti. Curielen hitzetan, "emakume horiek gizartea aurrera eraman zuten", eta lan honen helburu nagusia historiak itzalean utzi dituen bizipen horiei "balioa ematea" da.

Bakardadearen bi aurpegiak

Zanbuila ez da atzera begiratzeko antzerki soil bat: zubiak eraikitzen ditu gaur egungo gizartearekin. Obrak paradoxa bat jartzen du mahai gainean: antzinako bakardade fisikoa gaur egungo "bakardade digitalaren" aurka. Curielek hausnarketa sakona egiten du gai honen inguruan: "Lehenengo emakumeek sare sendoak zituzten; gaur egun, oso konektatuta egon arren, harremanak ahulagoak dira". Izan ere, pantailen bidezko konexioak ez du garai bateko auzo-sareen eta elkar laguntzaren babesa ordezkatzen.

Gai sakonak izan arren (familia, krisi existentzialak edo galerak), kolektiboak umorea erabili du bide gisa. Hiru aktoreen arteko harremanetik jaiotako umore natural horrek kutsu terapeutikoa ematen dio emanaldiari, ikusleari hausnarketa eta katarsia modu atseginean eskainiz.

Getxo, itsas memoriaren topagune

Ostiraleko emanaldiak kutsu berezia izango du Getxon. Itsasertze herria izanik, askok ezagutuko dute oholtza gainean kontatzen dena. Hala ere, Curielek azpimarratu nahi izan du antzezlana "oso bisuala" dela, eta, beraz, euskara ikasten ari direnentzat edo hizkuntzara hurbildu nahi direnentzat aukera paregabea dela. Gainera, sarrerak 8 euro baino ez dira, eta Getxo Kultura-ren webgunean eros daitezke.

Azken finean, Zanbuila ez da soilik antzezlan bat; dei bat da. Aretotik atera ostean, ikusleak lagun bati edo senide bati deitzeko bulkada sentitzea da helburua, besterik gabe "zer moduz zaude?" galdetzeko. Lotura horiek, behin emakumeek itsasertzean pizten zituzten bezalakoak, bizirik mantentzeko deia.