Foru Liburutegiko Areto Nagusian

Bizkaiko auzo ikastolei buruzko erakusketa bat ireki dute Bilbon

31.01.2020 | 04:30
La diputada de Cultura, Josune Ariztondo, durante la presentación de la agenda cultural de la Biblioteca.

BILBO. Hezkuntzaren aldeko  jarduera erabakigarria" erakusketa aurkeztu du astearte honetan,  Gregorio Arrien erakusketaren komisarioarekin batera.

Ariztondoko azaldu duenez, 1919tik 1937ra bitartean Bizkaiko  Aldundiak hiriguneetatik urruti zeuden landa eta industria guneetan  bultzatutako auzo ikastolen sorreraren 95. urteurrena ospatzeko egin  da erakusketa. Foru erakundeak 125 auzo ikastola sortu zituen  gutxienez eta kasu askotan obrak udalerrien laguntzari eta bertan  bizi zirenen lankidetza aktiboari esker gauzatu ziren.

Hasieran proiektuak bi helburu nagusi zituen: hezkuntza  publikoaren onurak biztanle guztien eskura egotea eta haur  euskaldunei euskaraz irakastea babestea. Aurrekariak izan zituen  arren, hezkuntzaren arloan lurralde mailako autonomia izan nahi  zutelako garatu zen ideia, 1917 eta 1919 bitartean bereziki.

Gallano diputatu liberal erradikalaren mozioa onestearekin batera  abiarazi zen ideia, 1919ko abenduan. Nahiko azkar egin zen guztia:  hurrengo urteko lehen hilabeteetan legezko alderdiak izapidetu ziren,  beharrizan handiagoa zegoen herriak identifikatu ziren eta ikastolak  hornitzeko maisu eta maistrentzako lehenengo deialdia egin zen.

1920 eta 1923 bitartean 50 zentro eraiki zituzten eta beste asko  eraikitzen amaitzear zeuden. Liga Monarkikoa Aldundian zegoenean,  auzo ikastolen hasierako proiektuaren orientazio elebiduna aldatu  zen. Horrela, ia erabat debekatu zuten euskarazko liburuak erabiltzea  eta euskara maisu-maistren eta ikasleen arteko ahozko komunikaziorako  bakarrik erabili zen eremu euskaldunetan.

Boterean zeudenek ikasgeletan euskara erabiltzearen aurkako  jarrera bazuten ere, 1923-1930 bitarteko diktadura garaian 100  ikastola izatera heldu ziren. II.

Errepublikaren garaian itxaropen  berriak sortu ziren elebitasunaren inguruan eta beste 25 auzo  ikastola sortu ziren. Horrekin batera, laikotasuna ezarri zen  ikastoletan, Bizkaiko landa eremuetan ondo hartu ez bazuten ere.

1937tik aurrera ikastola horiek Estatuaren eskuetan geratu ziren  eta jatorrizko hezkuntza proiektuak aldaketa garrantzitsuak izan  zituen. Ikastola gehienek 1970eko hamarkadara arte iraun zuten eta  orduan itxi egin ziren.

Ariztondoko azaldu duenez, landa guneko biztanleengan izan zuten  eraginagatik, "argi dago auzo ikastolak gure historia garaikideko lan  instituzional onuratsuenak, zabalenak eta garestienak izan zirela".

95. URTEURRENA

Auzo ikastolen 95. urteurrenaren harira, 2014. urtearen amaieran  Bizkaiko Foru Aldundiak ikastola horien garrantzia hedatu eta  balioesteko ekimenak abiarazi zituen Foru Liburutegiaren eskutik.

Horrela, erakusketak hezkuntzaren eta kulturaren alorretan hain  erabakigarria izan zen jarduketa hau interpretatzen laguntzea du  helburu. Bertan jorratzen diren alderdietako batzuk dira genesi  historikoa, proiektuaren protagonista desberdinek izandako rola,  ikastolen handitasuna eta hedapen geografikoa, eraikinen berezitasun  arkitektonikoak, irakasleen bikaintasuna (gehienak emakumezkoak  ziren), baliabide pedagogikoen modernotasuna eta aniztasuna edo  barruko antolamendu berezi eta zorrotza.

Erakusketan praktika pedagogikoarekin lotutako objektuak ikus  daitezke, bai eta ikastola haien hainbat alderdiri lotutako material  grafikoa eta argazkiak ere.

Erakusketako beste baliabide batzuek  hezkuntza proiektu honen oinordetza hobeto ulertzen laguntzen dute.  Antzinako ikasleak ageri diren dokumentala ikus daiteke eta garaiko  ikasgela bat eta Diego Basterraren estudioa atondu dituzte.

Ia ikastola guztien funtzioak aldatu badira ere, oraindik beren  ibilbideari lotutako ondare materiala eta ez materiala kontserbatzen  dute. Maisu-maistra batzuen eta ikasgela horietan hezi zituzten  ikasle batzuen testigantzak oraindik oihartzuna egiten dute bertan.

noticias de deia