Zirrikituetatik begira

Markarik gabeko izenak

09.02.2020 | 06:21
Columnista ana urkiza

EPIZENOAK, neutroak edomistoak. Ez dira sinonimoakadjektibook bainabalira bezala uler genitzake Euskaltzaindiak hartutako azkenerabakiaz aritzerakoan. Izan ere,epizenotzat, mistotzat edo neutrotzatjo diren 500 inguru izen onartubaitituzte euskal izendegianneskei zein mutilei jartzekoenartean. Ez da atzokoa neskatoeneta mutikoen heziketa berdinzalerakoarropentzako ezarritakokodeak, kirola aukeratzeko irudikatutakoabileziak, unibertsitateikasketak egiteko ahalmenak, burmuinarengarapenerako aukeratubeharreko jostailuak, etab. luzearigenero ikuspegia ezabatzeko egindakolana. Jaiotzen garenetik guregeneroa guztiz, egunero eta betirakomarkatzen duen aspektua, ostera,izena da. Izen bat ala besteajarriko digute gure generoaren araberaeta izen hori aldatzen ezdugun bitartean, bederen, multzobatean ala bestean sartuko garaedo sartuko gaituzte edozer nahitarako.Espainiako legeek hala agintzenomen zuten duela gutxi arteeta 2011. urtean legea aldatu bazenere, ez omen da indarrean jarri.

Eta, beraz, umeei generoaren araberakoizenak jartzen jarraitudugu. Euskaltzaindiak, ordea, neutrotzatjo litezkeen izenak izendegiratuditu eta izen horiek, umearengeneroa kontuan hartu gabe erabildaitezke.

Euskarak honakoan ere aurreraegiten lagunduko digulakoan nago.Euskarak ez du generorik. Andrakileta(la muñeca, la poupée) ez daizen femeninoa euskaraz, eztabaloia (el balón, le ballon) maskulinoaere gure inguruko bi erdaretanbezala. Gure hizkuntzak ez dugenerorik markatzen. Gauzek, gertakizunek,ez dute genero pisurik.

Zergatik izango dute, bada, pertsonaizenek? Euskarak, askatasunhandiagoz aritzeko aukera ematendigu: Amaiur, Amets, Bihotz,Euri? eta beste hainbat eta hainbatizen neutroak omen dira.

Ulertzeko, genero marka gabeak.Beraz, gainontzeko izenek ere ezdaukate markatu beharrik, guknahi izatera. Euskaltzaindiak, orainarteko bidean bezala, euskarakematen digun singulartasunhorretan lan egiten jarraitzea etaizendegia eguneratzen joateabaizik ez da behar.