2026rako Udal Aurrekontuen zirriborro berria aurkeztu du Barakaldok

Ostegun honetan goizean, apirilaren 30ean, Iratxe FocesBarakaldoko Udalaren Ogasun zinegotziak 2026rako Udal Aurrekontuen zirriborro berria aurkeztu du, 150.814.642,45 eurokoa, hau da, aurreko urtean baino 10,5 milioi gehiago. "Udalkutxaren ekarpena nabarmentzen dugu, 83.480.213 milioitik 89.467.485 milioira igaro baita", nabarmendu Focesek.

Gizarte Ekintza bezalako kapituluak indartuko dituzte, milioi 1 euro inguru gehiagorekin; Barakaldo Kirolak, 8,7 milioi eurora igo dena, 2024an baino milioi erdi gehiago; Gazteria, 257.000 euro gehiago; eta Berdintasuna, 200.000 euro baino gehiago. Aurreko zirriborroan atzemandako akatsa zuzendu ondoren, proiektu berria azaldu zaie udaleko alderdiei, eta 15 eguneko epea ireki da zuzenketak egiteko, ekarpenak egin ditzaten.

Zirriborroak bi ardatz ditu: pertsonak eta udal-zerbitzuak indartzea. Lehenik eta behin, behar dituzten pertsonek eta zerbitzuek jarraitzen dute izaten. Horregatik, aurten hainbat arlo bultzatuko dira, hala nola Gizarte Ekintza, Gazteria eta Berdintasuna, adinekoei, familia ahulenei, genero-indarkeria jasaten ari diren emakumeei edo etxebizitzari eta emantzipazioari buruzko aholkularitza bila doazen gazteei ematen zaien arreta hobetzeko. 2026an egingo diren ekintza zehatzen artean, nabarmentzekoak dira Hurbiltzaileak zerbitzurako 262.000 euroko inbertsioa, hiriko adinekoen 9 zentroetan adinekoei laguntzen diena; eta Barakaldoko bigarren Aldagailu Inklusiboa abian jartzea, Integrazio Soziokulturaleko Zentroan (CIS) egongo dena. Halaber, Etxez etxeko Laguntza Zerbitzura (ELZ) bideratutako dirua 600.000 euro handituko da. Gainera, Emakumeentzako Harrera Etxearen zerbitzua indartuko da, seme-alabekin batera genero-indarkeria jasan duten 16 emakumeri etxea eskaintzen diena. Gazteei dagokienez, familien eskaerei erantzunez, larunbatetan ere ireki ahal izango dira topalekuak, Giltzarriren zerbitzura dauden begiraleak gehituz.

Udal Zerbitzuak

Hiriko inbertsioaren eta mantentze-lanen kapitulua, Udal Zerbitzuen arloaren barruan, 47.8 milioikoa izango da, udal-zerbitzu nagusiak indartzeko helburuarekin, hala nola bideak garbitzekoa eta zaborrak biltzekoa, zerbitzu berri bat estreinatuko baitu. Era berean, hiriko aparkalekua hobetzeko neurri berriak martxan jartzeko eta Urban Bizi Lab berria sortzeko lan egingo da, non milioi bat euro baino gehiago inbertituko den Barakaldoko enpresen Hiri Laborategi berria sortzeko. Gainera, hobekuntzak egingo dira auzoetan irisgarritasuna handitzeko, hala nola arrapala mekanikoak egingo dira Arrontegi auzoan, Bizkaia kaletik, eta zerbitzuak sortzen jarraituko da, hala nola zabu estaliak, oraindik horrelako zerbitzurik ez duten auzoetan, Zuazon, adibidez.

Azkenik, atal honetan gabonetako argien partida nabarmentzen da, datorren urteari begira auzo gehiagotara iristeko zabalduko dena. Kulturaren kapituluan, Kultura, Euskara eta Droga-mendetasunen Prebentzioa atalean, 20,3 milioi euroko aurrekontua proposatzen da, hau da, 2,5 milioi euroaurreko ekitaldiarekin alderatuta. Arlo horretan, Bagatzako Kulturgune berria martxan jartzeko inbertituko da, eta doako programazioa egingo da kaleetan, pertsona guztiek kulturaz goza dezaten. Barakaldoko jaietarako aurrekontua ere handitu egin da. Gainera, barakaldarrei euskararen ikasketa ordaintzen eta ikastetxeetan hizkuntzaren erabilera sustatzeko jarduerak programatzen lagunduko zaie.

Alkatetza arloak 7,3 milioi euroko aurrekontua izango du 2026an, hau da, azken aurrekontuarekin alderatuta, beherakada txiki bat. Urte honetan gauzatuko dira Partaidetzazko Aurrekontuak, eta erabat berrituta iritsiko dira, auzoetan kudeaketa arinagoa eskaintzeko. HAZ Mugikorra ere bultzatuko da, gobernu-taldeak herritarrekin duen konpromisoa, Beti Barkaldo! Agintaldi Planean jasoa, zeinarekin HAZren bulegoak auzoetara hurbilduko baitira udal-izapideak egiteko. Kohesio Sozialaren eta Aniztasunaren Kudeaketaren arloa 4.350.945 eurokoa da. Ekintza nabarmenen artean, Neguko Errefortzua (urteko hilabete hotzenetan kalteberatasun-egoeran dauden emakumeak babesteko) eta EISE Modu Irekia (bazterketa-arriskuan dauden eta kalean bizi diren pertsonekiko lotura ezartzeko helburua duena) daude. Hori guztia Usoa Lantegia tailerraren laguntzarekin egingo da. Tailer horrek hamarkadak daramatza ehunka lagunen laneratzea eta ongizatea hobetzen.

Etxebizitza eta Garapen Iraunkorra

Bestalde, Etxebizitza, Plangintza eta Hirigintza Kudeaketa Arloak 1.104.437 euroko aurrekontua izango du etxebizitza gazteak alokatzeko, eraikinak birgaitzeko eta etxebizitzaren merkatua hobetzeko beharrezkoak diren azterlan eta lan teknikoak egiteko dirulaguntzetarako, herritar guztien eskubidetzat hartuta.

Era berean, Garapen Iraunkorraren eta Ingurune Naturalaren arloak 976.609 euro izango ditu ingurumen-osasuna hobetzeko, batez ere klima-aldaketak larriagotutako izurriteak kontrolatuz. Herritarren Segurtasunaren arloari dagokionez, 2.914.410 euro bideratuko dira Udaltzaingoari eta Babes Zibilari beharrezko baliabideak emateko, herritarren segurtasuna hobetzeko eta bi kidegoek beren lana ahalik eta baldintza onenetan egin dezaten bermatzeko.

Azkenik, Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalari (UNED) egindako ekarpena sendotu dela nabarmendu da, eta Barakaldoko Udalak 170.000 euro bideratuko dituela urrutiko ikaskuntza sustatzeko.

Udalaren erakunde autonomoek eta sozietate publikoek ere aurrekontuak handituta izango dituzte. Barakaldo Kirolak, adibidez, 7.6 milioi euro izango ditu. Ildo horretan, erakunde autonomoak dituen erronka handiei aurre egin ahal izango zaie. Usoa Tailerrak ere 14,3 milioi euroko aurrekontua izango du, hau da, % 9,7 gehiago; Inguraldek, Toki Garapenerako Agentziak, 4 milioi izango ditu merkataritza, enpresa eta langabeei laguntzeko, % 4,8 gehiago; Udal Euskaltegiak 3 milioi euro izango ditu, % 12,3 gehiago; Barakaldo Antzokiak 1,3 milioi euro, % 3 gehiago, baina kontuan izan behar da 2026an zaharberritze-lanik garrantzitsuena aire girotua instalatuz egingo duela, areto nagusiko, oihaleko... besaulkiak berrituz, eta, horretarako, hilabete batzuetan itxita egon beharko duela. Azkenik, Eretza Barakaldoko hirigintza-sozietateak 7,3 milioi euro izango ditu.

Zuzenketak egiteko epea

Oposizioko alderdi politikoek 15 egun dituzte, maiatzaren 22ra arte, gobernu taldeak aurkeztutako aurrekontuen zirriborroari zuzenketak aurkezteko. Aurkeztu ondoren, teknikariek proposamenak aztertuko dituzte eta batzorde bat egingo da osoko bilkuran eztabaidatu aurretik.