Poz-pozik agertu da Sestaoko Udala asteazken honetan, martxoaren 18an, aurkeztu duen Adikzioen Tokiko Planaren 2025eko jarduerari buruzko balantzearen emaitzekin. Gizarte Ekintza eta Berdintasuneko zinegotzi den Yosune Serapioren esanetan, helburu nagusia bete du Udalak: gazteen artean adikzioak prebenitzea, horien gainean sentsibilizatzea eta hazkuntza arloan esku hartzea.

Sestaoko Adikzioen Tokiko Plana 2022ko abenduan onetsi zen, eta 2027ra arte egongo da indarrean. 18 programa eta 55 ekintza ditu zenbait eremutan lantzeko: eskola, familia, aisia eta aisialdia eta erkidegoa. Lehenengo urte osoa eman ostean gauzatzen, plana erreferentziazko-zerbitzu gisa finkatu da udalerrian. Aurki ezarrita dago, eta koordinatuta lantzen da gizarte-bizitzako gune desberdinetan.

“Prebentzioa tresnarik eraginkorrena da adikzioei aurre egiteko eta, horregatik, Udala apustua egiten ari da etengabeko lanaren alde familietara, ikastetxeetara eta gure gaztedia dabilen guneetara iristeko”, gaineratu du Yosune Serapio zinegotziak.

Partaidetza handia hezkuntzaren eremuan

2025. urtean, udalerriko ikastetxe guztiek —publikoek eta hitzartuek— planak bultzatzen dituen prebentziozko ekintzetan parte hartu dute. Guztira, 1.597 ikasle aritu dira hezkuntza-tailerretan. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan 152 tailer egin ziren drogen, bideojokoen eta ausazko jokoen kontsumoa prebenitzeko eta gailu mugikorrak nahiz sare sozialak arduraz erabiltzeko. Lehen Hezkuntzako 5. eta 6. mailatan 60 tailer gauzatu ziren heziketa emozionala, bizitzarako abilezien garapena eta teknologiaren erabilera segurua lantzeko.

Ikasleek 10 punturen gainean batez beste 8,3 puntu eman zizkieten esku-hartze horiei, beraz, baiesten dira prebentzio-programen harrera ona eta erabilgarritasuna eskolaren eremuan. “Ekintza horietan ikastetxe guztiek parte hartzeak erakusten du sentikortasuna goranzkoa dela eta prebentzioaren aldeko konpromisoa partekatzen dela. Izan ere, oinarrizkoa da gure haurrak eta nerabeak babesteko”, azpimarratu du Serapiok.

3.000 familia baino gehiago prebentziozko programetan nahasita

Familiak izan dira planaren beste ardatz bat. 2025. urtean, zenbait prestakuntza- eta laguntza-ekintza garatu dira prebentzioaren arloan funtsezko eragile gisa duten eginkizuna indartzeko. Ekimen horien artean, azpimarra daitezke prestakuntza-saioak honako arlo hauetan: heziketa emozionala; mugikorren eta bideojokoen erabilera; alkoholaren, tabakoaren eta kalamuaren kontsumoa edo joko eta apustuen prebentzioa. Gainera, banako arreta eman zaie familiei, arrisku-egoeretan laguntza eskatu dutenean.

Gurasoen elkarteen eta ikastetxeen bidez prebentziozko materialak banatu dira, eta horri esker, udalerriko 3.000 etxebizitzetara heldu da. Aldi berean, informazio-edukiak hedatu dira Udaleko webgunearen eta ikastetxeetako hedabideen bitartez.

“Familiak oinarrizkoak dira prebenitzeko. Horregatik, tresnak, informazioa eta laguntza eskaini nahi dizkiegu gaur egun teknologiek, jokoak eta substantzien kontsumoak planteatzen dituzten heziketa-erronkei segurtasun handiagoaz erantzuteko”, nabarmendu du zinegotziak.

Gazteen aisialdian ere prebentzioa

Gainera, planak bere presentzia indartu du aisiaren eta aisialdiaren eremuan, prebentzioa hurbilduz gazteek beren egunerokoa garatzen duten guneetara. Esparru horretan, aisiako monitoreentzako eta erkidegoko eragileentzako prestakuntza espezializatuak bultzatu dira arriskuak murrizteko. Gainera, nerabeentzako prebentziozko tailerrak egin dira udal-guneetan, besteak beste, Gaztelekuan.

Erkidego-lana eta erakunde-koordinazioa

Adikzioen Tokiko Plana erkidegoaren ikuspegian oinarritzen da, eta udalerriko zerbait eragile daude haren eraginpean. Udal-arloen artean (Berdintasuna, Gaztedia eta Gizarte Zerbitzuak) koordinatzeaz gain, programak ikastetxeekin, gurasoen elkarteekin, aisiako erakundeekin, adinekoentzako baliabideekin eta osasun-zentroekin batera lan egiten du.

Herritarrentzako sentsibilizazio-ekintzen barruan, “Sarerik onena zeu zara” udalaz gaindiko kanpaina azpimarratu behar da. Eusko Jaurlaritzak sustatu du sare sozialak arduraz erabiltzeko. Gainera, MIMARTE prebentziozko kultur proiektuari erreparatu behar zaio, gaztediari hurbiltzen baitizkio prebentzio-mezuak arte-proposamen parte-hartzaileen bidez.

Urtebete finkatzen

2025eko balantzeak islatzen du zerbitzua finkatu dela, 2024ko irailean abian jarri ondoren. Aldi horretan, gero eta agerraldi handiagoa du prebentzioak ikastetxeetan, familiengan eta erkidegoko guneetan, eta, gainera, gizarte-eragileen arteko lankidetza-sarea indartu da.

“Esan dezakegu 2025. urtea Adikzioen Tokiko Plana abiarazteko urtea izan dela: gero eta ezagunagoa da zerbitzua, pertsona gehiagora heltzen da eta lankidetza-sare sendoa du udalerrian”, azaldu du Serapiok.

2026. urteari begira, Udalak planaren presentzia handitu nahi du erkidego-guneetan, bai eta prebentziozko esku-hartzea indartu jai-ingurunetan eta ekintza berriak garatu ere udalerriko enpresa- eta lan-ehunetan. “Gure helburua da prebentzio-sare hau handitzen jarraitzea Sestao gero eta udalerri osasuntsuagoa izan dadin, herritarren ongizatearekin konprometituta”, esan du zinegotziak amaitzeko.Landa-lanari buruz galdetu zaio Etorkintza Fundazioko Iraia Ourori, eta azaldu du institutuetan “tailerrak egiten ditugula substantziekiko, telefono mugikorrekiko, bideojokoekiko eta sare sozialekiko adikzioak prebenitzeko”. Ourok aipatu du telefono mugikorrek izan dezaketen arriskurik handiena eta ikasgeletan lantzen dena dela “erabilera-denbora eta kontsumitzen duten eduki mota”.

Substantzien harira, “detektatu dugu, batik bat, alkoholaren eta kalamuaren kontsumo esperimentala”. “Tailerretan asko azpimarratzen dugu kontsumoak atxikita daraman arriskua, eta jarraibideak ematen dizkiegu jarduteko moduei buruz kontsumituz gero, adibidez koma etiliko bat dagoenean lagunen artean. Ez utzi bakarrik pertsona, deitu arreta medikoa jasotzeko…”.

Lehen Hezkuntzako ikasleei dagokienez, Iraia Ourok azaldu du “telefono mugikorren gaia jorratzen dugula familiekin aitek eta amek guraso-kontrola erabiltzeko eta erabiltzen dituzten aplikazioak eta ikusten dituzten edukiak kontrolatzeko”.

Amaitzeko, Iraia Ourok garrantzi handia eman dio Adikzioak Prebenitzeko Planak jarraipena izateari eta tailerrak pertsona berdinek irakasten jarraitzeari, neska-mutilekin konfiantzazko lotura sortzen laguntzen baita eta gauza gehiago galdetzera ausartzen baitira.