Nagore Laffage, 18 urte

Gaur 18 urte bete dira erizaintzako 20 urteko ikasle irundar Nagore Laffage Casasolaren hil zutenetik Iruñean. Nagorek EZ esan zionean, bere hiltzaileak, Jose Diego Yllanes Viscay mediku psikiatrak, joaten utzi beharrean, nahiago izan zuen hil: lehenik kolpeka birrindu gero ito egin zuen eta, azkenean, areka batera bota zuen bere gorpua, trapu zahar bat balitz bezala. Ostean gurasoen etxera joan zen, non poliziak atxilotu zuen. Urteotan, haren amari, emakume harrotua, familiaren estatus soziala eta babesteke semea bakarrik axola izan zaio. Epaiketan argi utzi zuen: “Ezin dut onartu nire semeak neska hori besterik gabe ito zuela”. Esaldi horrek, pentsamolde gaixoti batetik harago, bizitzaren aurrean duen jarrera erakusten du: arrazoi bat badago -semearen izen ona salbatzea, adibidez- “neska arrunt” bat hiltzea justifikagarria dirudi. Ezin da ezer iraingarriagorik egon, baina, aldi berean, hain adierazgarria ere, erasotzailea babesteko eta biktima moralki etsipen emateko eta gizatasuna kentzeko bat egindako klasismoaren eta matxismoaren adierazpen gorena delako: Nagorek EZ esan zuen, hau da, probokazio edo zuhurtziagabekeria, beraz, haren errua ba. Kontakizuna izugarria da, ondorioa, berriz, erabateko lazgarria. Baina bihotzik gabeko emakume batentzat, Viscay andreak den bezala, hori guztia xehetasun hutsalak besterik ez dira. Hala ere, badago beste errealitate paralelo bat, berdin ikaragarria baina mila aldiz mingarriagoa, bakoitza bere lekuan jartzeaz gain, duintasun eta erresilientziaren ikasgai baliotsua eskaintzen diguna. Eta ezin dut azpimarratu gabe utzi: horra hor beste ama bat, Asun Casasola maitea, haren alabaren oroimenaz bultzaturik indarkeria matxistaren aurka etengabeki borrokatuz, hau da, gizarte bidezkoago eta askeago baten alde.