Zirrikituetatik begira

Bilbao sortua eta atxilotua

16.06.2020 | 00:25
Bilbao sortua eta atxilotua

GARAI bereziak bizi ditugu eta ez dut sumatu Bilbon ere ospakizun handirik, nahiz eta lerro hauek idazterakoan –atzo zuentzat– 720 urte betetzen diren Diego Lopez de Haro Bilbaoko Jaunak Gutun Nagusiaz Bizkaiko burua ez ezik hiria izendatu zuenetik. Erabat gauza jakina den arren inguruan izan ziren bitxikeria batzuk ekarri nahi izan ditut paperera. Batetik sortze edo fundazio hori ez zela batere bakez egina izan, jauntasun hori lortzeko 12 urte aurretik, 1288.ean, Sancho IV erregearen aginduz bere anaia Lope Lopez de Haro hil zuen Alfaron eta 1295.ean jaso zuen Jaun titulu hori. Handik 5 urtetara sinatu zuen Bilbao hiria sor-tzeko zorioneko Karta. Edozein bake egoeratik landa diot, Don Diego oso gutxi jardun zelako alor hauetatik, bere arrakasta bakarra Gaztela aldean gerran ibiltzea izan zen eta horretan zebilela hil zen Gaztela horretako Fernando IVa erregearekin batera. Zalantzarik ez duena, 'Hiri' izendatze horrek bai ekonomian eta bai itxas komertzioan onura ikaragarriak eman zizkiola Bilbaori, itxuraz, ezer gutxi zor dio D. Diegori beti hemendik landa zebilelako.

Inoiz gutxi aipatzen dena Bilbao bigarrenez sortu zela 10 urte geroago, 1310 Don Diegoren iloba, Lope Diegoren alabak, Maria Diaz de Haro-k birsortu zuela "Carta de Privilegio" berri bat sinatuz eta inolako aipamenik egin gabe bere osabaren sortzeari. Bigarren fundazio honek Gernikako JJ.GG. edo Batzar Nagusien babesa izan zuen, gerora osabaren data eta meritua erabiltzen diren arren.

Datak erabiltzean saihestu ezina egin zait aste honetan, ostirala 19an, 83 urte betetzen direla tropa frankistek Burdinazko Harresia gainditu eta Bilbao hartu zutenetik. Alejandro Goikoetxea ingenariak asmatu zuen harresia bukatu gabe zegoela esan zien frankistei, harresia egiten ibili ondoren Nazionaletara pasatu zenean. Goikoetxea hori zen gerora estatuak izan duen trenik tinko eta ariñena, "Talgo" eraiki zuena. Umetatik gogoratzen dut zezenen "Corrida del Día de Independencia de Bilbao" egiten zela eta nire aitak ordea "Dia de la Toma de Bilbao" deitzen ziola, atxilotzea ordea.

Más información