Dieta desegokiak ondesteko minbizia izateko arriskua handitzen du

BILBO. Denboran luzatutako dieta desegoki batek ondesteko minbizia izateko arriskua handitzen duela ondorioztatu egin du Euskal Herriko Unibertsitateak Osakidetzaren laguntzarekin batera egindako ikerketa batek.

Orain arte, zientzia literaturan argitaratu diren kasuen eta kontrolen azterketek ondorio kontrajarriak atera dituzte faktore dietetikoek eta genetikoek ondesteko minbizia izateko arriskuan duten eraginari buruz. Minbizi mota horren etiologian faktore horietako batzuek zein eragin duten hobeto ezagutzearren, Iker Alegría Lertxundik «Dietary and genetic factors associated with risk for development of colorectal cancer: Case-control study in a Basque population» doktorego tesia egin du.

Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuko ondesteko minbiziaren baheketa programako parte hartzaileek hartu zuten parte. Ikerketaren barnean, azterketa pilotu bat egin zen, ondesteko minbizia zuen paziente talde baten dietaren kalitatea eta hartutako mantenugaien egokitasuna ebaluatzeko, tratamendu kirurgikoa eman ondoren. Ikerketa horren emaitzek adierazten dute paziente horien dietaren kalitatea ez zela egokia hainbat alderditan, esaterako, hartutako mantenugaietan (folatoa, D eta E bitaminak, kaltzioa eta magnesioa). Gainera, elikagai multzotan, haragi gorri asko hartzen zutela ikusi zen, baita haragi prozesatuak ere, eta osoko zerealen kontsumoa, ordea, txikia zela. Desoreka dietetiko-nutrizional hori osasunaren baldintzatzaile batzuekin lotu zuten, esaterako, hezkuntza mailarekin.

Bestalde, kasuen eta kontrolen azterketa egin zen, ondesteko minbiziarekin lotura izan zezaketen faktore dietetikoak eta genetikoak aztertzeko. Horren arabera, gantz eduki handiko gazten kontsumo handiak ondesteko minbizia izateko arrisku handiagoarekin lotura zuen, eta zuntz askoko elikagaien eta arrain urdinaren kontsumo handiak, aldiz, arrisku txikiagoarekin. Dieta mediterraneoari oso atxikita egoteak, halaber, ondesteko minbizia izateko arrisku txikiagoarekin zuen lotura.

Faktore genetikoei dagokienez, sentikortasuna ezagutzeko ikertutako nukleotido bakarreko polimorfismo (SNP) guztietatik, bat bakarrik lotu zen ondesteko minbizia izateko arriskuarekin: rs6687758. Gainera, kasuen taldean, alegia, ondesteko minbiziaren diagnostikoa zuten pazienteetan, polimorfismo genetiko hori arrisku faktore aldagarriekin lotu zuten, besteak beste, tabakismoarekin eta ariketa fisikoarekin. Azkenik, aztertu ziren SNP guztiak kontuan hartuta, egiaztatu zen ondesteko minbizia zuten pazienteek kontrolek baino arrisku alelo gehiago zeuzkatela, alegia, puntuazio handiagoko arrisku genetikoa zutela.

Tesi horren emaitzak itxaropentsuak diren arren, azterketa gehiago behar dira elikadurak ondesteko minbizian zer eragin duen hobeto ulertzeko, faktore genetikoen eginkizuna zehazteko eta gene-dieta interakzioak minbizi mota horren garapenarekin zer lotura duen ezagutzeko, aztertu den laginean.