Aste Santutik aurrera, Punta Begoña “denboraren makina aparta” bihurtuko da, eta bisitariak gure iraganeko une garrantzitsuetan murgildu ahal izango dira, haien aztarnek Abrako talaia honetan irauten baitute. Punta Begoñan, Getxon, Itsasadarrean..., historia egin duten gertaera garrantzitsuak, adierazgarriak Bizkaian, Euskadin eta Estatuan, bai eta nazioartean ere.

Punta Begoña sakontasun historiko paregabeko toki bezala baloratu dute profesionalek eta adituek. Xurxo Ayán arkeologo eta dibulgatzaile ospetsuak honela definitu zuen: “penintsulan aurki daitekeen kapsula historiko interesgarrienetako bat”. Horregatik, Punta Begoña Fundazioak ondarea eta gure historia zabaltzeko proiektu hau jarri du abian, modu berritzaile, irisgarri, didaktiko eta ludiko batean. Kontua ez da soilik historia ezagutzea, baita bizitzea ere.

Proiektu pilotuaren helburua da Punta Begoñaren ikusgarritasuna, kokapen estrategikoa eta gordetzen dituen gertaera garrantzitsu historikoen pilaketa aprobetxatzea narrazio berritzaile bat eraikitzeko, apirilean eta maiatzean monumentura egingo diren bisita gidatuetan integratzeko. Eta, horretarako, egungo teknologiak aplikatzen ditu, ikus-entzunezko lengoaia eta estetika azken belaunaldiko birsorkuntza birtualekin, adimen artifizialarekin, efektu bereziekin eta bereizmen handiarekin konbinatzen dituztenak.

Esperientzia hori euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez aurkeztuko da, eta tresna publikoarekin kontrastatzeko eta haien ekarpen eta proposamenetara egokitzeko balioko du, getxotarren eta bisitarien interesarekin konprometitutako esperientzia parte-hartzailea bihurtuz.

Gertaera gogoangarri historikoak

Konbinazio horren emaitzari esker, Punta Begoñara joaten denak talaia horretatik murgiltzeko aukera izango du, telefono mugikorraren (edo tabletaren bidez hobeto ikusi nahi bada), denboran zeharreko bidaia batean, eta geltokiak izango ditu gertaera historiko garrantzitsuenetan. Duela 65 milioi urteko flyscharen historiatik gaur egunera arte, duela ia 5.000 urteko kokaleku neolitikotik, XVII. eta XVIII. mendeetako gotorleku militarretatik, Bizkaiko eta Euskadiko ekonomiaren gorakadatik, Horacio Echevarrietak Punta Begoñatik sortu zuen nazioarteko enporiotik, Gerra Zibiletik, espoliazio faxistatik, frankismotik, demokraziaren etorreratik eta azken hamarkadetako gertaera sozialetatik igaroz.

Proiektuaren lehen fasea, Aste Santu honetan bisiten eduki gisa egongo dena, XX. mendeko gertaera historikoetan zentratuko da 2025ean:

  • Ikono europarra eraikitzea. Punta Begoña 1918
  • 20ko hamarkada 1931ra arte. Punta Begoñatik diseinatzen zen etorkizuna. Horacio Echevarrietaren eklosioa, Espainiako historiako enpresa-gizonik garrantzitsuenetako bat.
  • 1937ko egun hartan. Gerra, erbestea eta bonbak Abran eta Punta Begoñan. XX. mendeko egunik tristeenetako bat Euskadin.
  • Punta Begoñako espoliazioa eta faxismoaren aztarnak. 1939 eta 40ko hamarkada.

“In situ” bizitzeko esperientzia bat sortuko da, bere protagonistek lehen pertsonan kontatua, gure historia ulertzen lagunduko duen teknologiari esker. Historia aipatutako gertakari historiko horiek testuinguruan kokatzen dituzten kontakizun dokumental batzuen bidez transmititzen da, aktoreen grabazioen, efektu berezien eta adimen artifizialaren bitartez. Dokufikziozko eta estetika zinematografikoko ikus-entzunezko horiek 360ºan irudikatu daitezkeen murgiltze-edukiak dituzte, birtualki berreraikiak, bisitariak interes handieneko etapa historikoetara eraman ahal izateko.

Proiektua denboran haziz joango da, erakundeek eta, batez ere, Euskal Herriko Unibertsitateak egindako ikerketa-lanak aprobetxatuz, Punta Begoña “historiarako leku” bihurtu arte, gizarteari gure iraganeko gertaera garrantzitsuak eta horiek orainarekin duten lotura gordetzeko eta ezagutzeko aukera emango dion gune.

Dagoeneko gertakari historiko berriak birsortzeko lanean ari dira, eta horiek proiektuan sartuko dira, monumentuaren zaharberritzeak aurrera egiten duen bitartean (Punta Begoñako Flysch-aren kobazuloan ikusgai dagoen bide orriaren arabera), eta espazio historikoak museo bihurtzen diren bitartean.

Punta Begoña, beraz, sormenerako, erakusketarako, prestakuntzarako eta aisialdirako gune gisa eratzen ari da, baina baita gure historiaren museo bizi gisa ere, berritzailea eta dauden kultur azpiegitura edo ekipamenduetatik desberdina. Kultur turismoko baliabide bat sortu da, Getxoko eta Bizkaiko eskaintza bere berezitasunagatik osatzen duena, eta orain arte Punta Begoña bisitatu duten 100.000 pertsonatik gorako gehiengoaren eskaerari erantzuten diona.

Eta baita prestakuntza-baliabide bat ere, ikastetxe guztien eskura dagoena, non zorroztasun zientifikoa adin guztietara egokitutako esperientzia bizi eta atsegin batean txertatzen den.