Bilboko Udaleko Gobernu Batzarrak Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailari helarazi dio uri osoa bizitegi-eremu tentsionatu izendatzeko eskaera, etxebizitzaren kostuak Bilboko biztanleen errentetan duen eraginari buruz egindako diagnostikoa aztertu ondoren.

Tentsio handiko eremu dela adierazteko, 12/2023 Legeak ezartzen dituen bi irizpideetako bat gutxienez bete behar da. Lehenik eta behin, hipotekaren edo alokairuaren kostuaren batez besteko kargak, gehi oinarrizko gastuek eta hornidurek, familien batez besteko diru-sarreren edo batez besteko errentaren % 30 gainditu behar dute aurrekontu pertsonalean edo bizikidetza-unitatearen aurrekontuan. Bigarrenak adierazten du eremu horretako etxebizitzaren prezioek erreferentziako autonomia-erkidegoan erregistratutako KPIa baino % 3 gehiago egin dutela gora azken bost urteetan.

Bilbon, lehen irizpidea betetzen da. Udalerri osoan, hipotekak edo alokairuaren kostuak aurrekontu pertsonalean edo bizikidetza-unitatearen aurrekontuan batez beste daukan karga gehi oinarrizko gastuak eta hornidurak % 30etik gorakoak dira.

Diagnostikoak marrazten duen egoerak erakusten du udalerriko egungo merkatuaren baldintzek zailtasunak sortzen dizkietela familia-unitateei etxebizitza bat lortzeko. Hainbat faktorek eragiten dituzte zailtasun horiek, hala nola alokairuen prezio handiek edo etxebizitza huts gutxi egoteak.

EREMU TENTSIONATUAREN ADIERAZPENA BEHIN BETIKO ONARTZEKO JARRAITU BEHARREKO PROZESUA

Lehen urrats horren ondoren, espedientearen edukia zehaztu denean, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak eskabidea eta ekintza-plana onartzeko agindua egin beharko du eta Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratuko da.

Une horretatik aurrera 20 egun egongo dira alegazioak aurkezteko; alegazioak baloratu egingo dira espedientean sartzen diren ala ez erabakitzeko, eta gero ebazpena emango da, Bilbo bizitegi-eremu tentsionatu izendatzeko behin betiko onarpena emateko. Azken izapidea izango da erabaki hori Etxebizitza eta Hiri Agenda Ministerioari helaraztea, BOEn argitara dezan.

ETXEBIZITZA-MERKATUKO DESOREKAK ZUZENTZEKO EKINTZA-PLANA

Bilbo bizitegi-eremu tentsionatu izendatzeko eskaerarekin batera berariazko ekintza-plan bat dago, identifikatutako premia eta desafio nagusiei erantzungo diena.

Diagnostikoan identifikatutako desorekak zuzentzeko sortu diren 5 ardatz estrategikotan egituratutako 40 ekintza dira, eta azken helburua Bilboko biztanleek etxebizitza eskuratzeko aukera hobetzea da, etxebizitzarako eskubide subjektiboa bermatu nahian.

Horrela, bada, Ekintza Plan honek 2025-2028 hirurtekorako ekintzak jasotzen ditu, bost ardatz estrategiko hauen inguruko jarduketekin:

  1. Alokairu eskuragarria sustatzea, etxebizitza publiko gehiago sortuz eta hutsik dauden etxebizitzak mobilizatuz.
  2. Bizitegi-eraikinen parkean eta hiri-berroneratzean jardutea, etxebizitza-parkearen barruan funtsezko hobekuntza lortzeko, merkatuan dagoen etxebizitza-kopurua handitzeko, gaur egungo parkearen kalitatea hobetzeko eta etxebizitza-eskaintzan eta prezioetan dauden desorekak saihesteko.
  3. Prestazioen, alokairurako laguntzen eta kolektibo kalteberak babesteko sistema bat garatzea, hala nola gazteen emantzipaziorako laguntzak, Eusko Jaurlaritzaren alokairurako laguntzen jarraipena egitea eta koordinatzea edo lehentasunezko kolektiboek etxebizitza eskuratzeko aukera sustatzea.
  4. Tentsio handiko etxebizitza-eremuak arautzea, alokairu-prezioak kontrolatzeko eta kontratuen baldintzak zabaltzeko ekintzen bidez, edukitzaile handiek etxebizitza hutsak mobilizatzeko birgaitzeko pizgarrien plan baten bidez edo jarduera turistikoak mugatzeko jabeen erkidegoei laguntzeko protokolo baten bidez.
  5. Gobernantza eta koordinazio instituzionalerako sistema bat sustatzea Bilboko Udalaren, Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundiaren arteko gobernantza- eta koordinazio-sistema bat bultzatzea, bai eta beste organismo eta zerbitzu batzuk ere –Alokabide eta Etxebide, besteak beste–, aipatutako Ekintza Planean jasotako 40 ekintzen jarraipena egiteko.