Durangoko Udal Gobernuak (EAJ-PNV eta PSE-EE) 2026. urterako aurrekontuen proiektua aurkeztu du, 45.349.979,03 eurokoa, aurreko urtearekin alderatuta %5,55eko igoerarekin. Aurrekontu hau egungo gobernu-taldearen gobernantza eredua eta ekintza politikoa islatzen du, 2023-2027 legealdirako hartutako konpromisoekin eta Gobernu Programarekin bat etorriz.

Mireia Elkoroiribe alkateak, Jesica Ruiz eta Josune Escota alkateordeekin batera, nabarmendu du "legealdiaren bi lehenengo urteetan (2023-2025) planifikazio, diagnostiko, parte-hartze eta proiektu garrantzitsuen garapenean lan handia egin dugu, Durangoren orainari eta etorkizunari begira. Lan hori, askotan epe laburrean ikusezina izan bada ere, oinarrizko urratsa izan da udalerriaren aldaketa sakon eta iraunkorra egiteko".

"2026ko aurrekontuak etapa berri baten hasiera adierazten du, eta orainegindako lanaren emaitzak ikusteko aukera izango dugu. Proiektu estrategikoak sendotuko dira, zerbitzu publikoak indartuko dira, eta inbertsioak jarriko dira martxan, durangarren bizi-kalitatean eragin zuzena izango dutenak. Beraz, 2026 eta 2027 urteak funtsezkoak izango dira herritarrengatik eta gobernu-talde honek duen konpromiso politiko sendoarekin eraikitako udalerriaren ikuspegia gauzatzeko", azpimarratu du.

Aurrekontuak pertsonak erdigunean jarriz

2026ko aurrekontuak politikak sendotzea du helburu, pertsonetan eta ongizate sozialean, berdintasunean, kirolean, kulturan, etxebizitzan, gazterian, lanbidean edo zahartze aktiboan eragingo duten politika publikoetan.

Gastua murrizteko eta tasak eta zerga guztiak izoztuta mantentzeko, Udalkutxaren ekarpena %6,48 handitu da, 25.740.482 euroko ekarpenarekin, eta horrek Udalari zerbitzu publiko garrantzitsuak mantendu eta indartzeko aukera emango dio, baita inbertsio estrategikoak egiteko ere.

Horrez gain, Udal Gobernuak lankidetza interinstituzionala indartuko du, Eusko Jaurlaritzarekin, Bizkaiko Foru Aldundiarekin eta Lanbidekin, eta horrek interes orokorreko programa eta azpiegitura berriak garatzea ahalbidetuko du.

Era berean, hiriaren biztanleen eskari nagusiei erantzuten zaie, entzunaldi aktiboen prozesuetan, auzoetako bileretan eta 2025eko ekainaren herritarren inkestaren bidez jasotako ekarpenen bidez. Hirugarren urtez jarraian, Udalak aurrekontu parte-hartzaile anbiziotsuak proposatzen ditu, 600.000 euro inguruko partida bat auzoetako proiektuetan inbertitzeko, eta durangarrek hautatutako proiektuak izango dira.

2026ko Aurrekontuen lehentasunezko arloak

Aurrekontua hiru arlo nagusitan antolatuta dago: Herritarrak, Lurraldea eta Antolaketa. Arlo hauek ekintza multzo bat biltzen dute, erronka sozial, urbanistiko, ingurumeneko, ekonomiko eta barruko modernizazioari erantzuteko.

Durango bidezkoago, inklusiboago eta aktiboago baten alde

Herritarren arloak ekintza ugariko katalogo zabala du, eta horrek inbertsio nabarmena suposatzen du:

  • Ekintza sozialean eta inklusioan: %17,7ko igoera izango du, desgaitasuna duten adingabeentzat laguntza berriak, dinamizazio kargu berri bat eta Geu Be edo Herria bezalako elkarteekin hitzarmenak indartzea barne. Horrez gain, desgaitasuna duten pertsonentzako kirolean egindako diagnostikoaren ekintzak burutuko dira.
  • Adineko pertsonak: 1 milioi eurotik gorako inbertsioa egingo da. 2026ko urtarrilean, partaidetza-prozesu bat bultzatuko da Saibi eraikinean adinekoentzako zentro berri bat definitzeko, eta bakardade ez desiratuaren aurkako programak sustatuko dira.
  • Migrazioa: Aurrekontua %7,5 handituko da, inmigranteen integrazioa bultzatzeko programak (lengoai-pareak, arrazakeriaren aurkako astea, denboraren bankua...) mantenduz. Migranteen lana balioan jarriko da dokumental baten bidez eta gorroto-delituen eta zurrumurruen aurka ere lan egingo da.
  • Berdintasuna: Berdintasunaren III. Plan Barruko ekintzak garatuko dira, puntu beltzen mapa, eta emakumeenganako indarkeriaren biktimen aholkularitza zerbitzu juridikoa bultzatuko da.
  • Kirola eta osasuna (Durango Kirolak): 5,27 milioi eurotik gorako inbertsioa (+10,39%). Instalazioak berrituko dira (biltegiak, erabilera anitzeko kantxa berria eta Tabirako futbol-zelaia, fitness gela, tenis-pistak...) eta ingurune kirol seguru eta inklusibo bat sustatuko da.
  • Haurrak eta Gazteria: Haurren Laguna den Hiria izateko prozesuan aurrerapausoak emango dira (Unicef), haur eta gazteriarako plana garatuz, eta Udalekuak, sexu-aholkularitza eta gazte partaidetza bezalako programak indartuko dira.
  • Hezkuntza: Zero elikagai-hondakin programaren antzeko ekintza berritzaileak eta hezkuntza zentroekin lankidetza estua izango da.
  • Kultura eta euskara: San Agustin, Plateruena, Landako Gunea eta kale-aktibitateetan programazioa bultzatuko da. Arte eta Historia Museoak 40. urteurrena ospatuko du, eta euskararen erabilera indartuko da bai maila instituzionalean, bai sozialean.
  • Enplegua: Tokiko Enplegu Plan berri bat ezarriko da, kolektibo ahulen alde lehenetsiz, eta kontratazio-laguntzak handituko dira.

Hiri-aldaketa, jasangarritasuna eta etxebizitza, arlo estrategiko gisa

Lurralde-eremuan, ekintza urbanistiko eta ingurumeneko garrantzitsuak jasotzen dira:

  • Etxebizitza: Eusko Jaurlaritzarekin lan egingo da etxebizitza publikoaren plana garatzeko, eta etxebizitza hutsak birgaitzeko eta alokairu sozialerako bideratzeko laguntza-lerro berria irekiko da.
  • PERI Ferrocarril: 2026an aurrerapausoak emango dira proiektu estrategiko honetan, etxebizitza, osasuna (Bereizmen Handiko Zentroa) eta gune berdeak uztartuko dituena.
  • Antso Estegiz Peatonalizazioa (II. Fasea): Irisgarritasun eta mugikortasun jasangarriaren arloan egindako hobetze garrantzitsua.
  • Mugikortasuna eta aparkalekuak: 1 milioi eurotik gorako inbertsioa egingo da, sare zikloturista zabalduz, aparkaleku berriak sortuz eta sistema integrala martxan jarriz panel adierazleekin.
  • Haurrentzako jolasak: Jolas-gune berri inklusibo eta estaliak garatuko dira (San Ignacion estalia, Zabalarran patio inklusioboa) eta mantentze-lanetarako partida indartuko da.
  • Jasangarritasuna: Energia komunitateak eta Energia eta Klima Plana bultzatzen jarraituko da, eta parkeen eta lorategien aurrekontua ere handituko da (+% 22).
  • Ekonomia sustapena eta turismoa: 27%ko igoera izango dute ekintzaileentzako laguntzek, merkatu berria, Landako Gunea eta seinaleztapen turistikoaren berritzea indartuko dira.

Barne-hobetzeak, segurtasuna eta herritarren parte-hartzea

Antolaketa Arloak udalaren ahaleginaren zati handi bat biltzen du, administrazio eraginkor eta gertuko bat bermatzeko:

  • Langileak: Aurrekontuaren 1. kapitulua 13 milioi eurokoa izango da, udal aurrekontu osoaren %28,8a ordezkatuz.
  • Segurtasun herritara: Polizia Municipaleko plantillaren sendotzea eta teknologia baliabide berriak eskuratzea.
  • Parte-hartzea eta auzoak: Auzoetan bilerak jarraituko dira, eta auzo elkarteekin lankidetza indartuko da lokalak erabiltzeko.
  • Digitalizazioa: Administrazioa modernizatzeko informazio-teknologia berrietan inbertsioak egingo dira.
  • Transparentzia eta herritarren arreta: Herritarren Arretarako Zerbitzuaren (HAZ) hobekuntza eta hainbat arlotan parte-hartze prozesuak sendotzea.

Aurrekontu bat Durangoren zerbitzura

2026ko Aurrekontua aldaketa, kohesio eta ongizatearen tresna gisa ulertzen da. Durangoko Udalak proiektu honekin konpromiso sendoa berresten du, kudeaketa arduratsu, parte-hartzaile eta pertsonei zuzendua, udalerriak etorkizunean dituen erronka handiak ahaztu gabe.

2026ko aurrekontuaren gaineko lankidetza sustatzeko helburuarekin, Udal Gobernuak aurrekontu-proiektua aurkeztu die oposizio alderdiei, euren proposamenak eta iradokizunak jasotzeko. Aurrekontua 2026ko urtarrileko osoko bilkuran onartzea aurreikusten da, parte-hartze eta elkarrizketa prozesu baten ondoren.